Actueel · November 2026

Vergunningvrij uitbouwen: wat mag er aan de achterzijde?

Een uitbouw tot vier meter diep kan vaak zonder vergunning. De landelijke maten op een rij, en de situaties waarin uw gemeente toch een vergunning vraagt.

Uitbouw in aanbouw aan de achterzijde van een rijwoning

Voor een uitbouw aan de achterzijde van een woning is vaak geen omgevingsvergunning nodig. Dat geldt alleen als de uitbouw binnen een aantal landelijke maten blijft en uw gemeente geen afwijkende regels heeft. Hieronder staan de hoofdlijnen, zodat u weet waar u op moet letten voordat u een ontwerp laat maken.

Het achtererf is het uitgangspunt

De regels voor vergunningvrij bouwen gelden voor het achtererfgebied. Dat is het deel van uw perceel achter de woning, plus de zijkant voor zover die niet naar de straat is gekeerd. Aan de voorzijde en aan een zijkant die aan de openbare weg grenst, is vrijwel altijd een vergunning nodig.

De maten in grote lijnen

  • Diepte: tot 4 meter, gemeten vanaf de oorspronkelijke achtergevel. Oorspronkelijk betekent: zoals de woning is opgeleverd. Staat er al een uitbouw van 2 meter, dan blijft er dus 2 meter over.
  • Hoogte: binnen die 4 meter maximaal 5 meter hoog, en niet hoger dan 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping. In de praktijk is dat een uitbouw van één bouwlaag met een plat dak.
  • Bebouwd oppervlak: het achtererf mag niet onbeperkt worden volgebouwd. Bij een achtererf tot 100 m² mag de helft bebouwd zijn. Bij grotere tuinen loopt het toegestane oppervlak op volgens een staffel, tot een maximum van 150 m². Schuren en overkappingen die er al staan, tellen mee.

Wanneer het toch anders ligt

  • Uw gemeente heeft eigen regels. Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 inging, staan de ruimtelijke regels voor vergunningvrij bouwen in het omgevingsplan van de gemeente. De meeste gemeenten hanteren nog de landelijke maten, maar ze mogen ervan afwijken.
  • De woning is een monument of staat in een beschermd stads- of dorpsgezicht. Dan is vergunningvrij bouwen sterk beperkt of uitgesloten.
  • Er rust een beperking op het perceel. Bijvoorbeeld een erfdienstbaarheid of een afspraak uit de koopakte.

Vergunningvrij betekent niet regelvrij

Ook zonder vergunning moet de uitbouw voldoen aan de technische bouwregels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Die gaan onder meer over constructieve veiligheid, brandveiligheid, ventilatie, daglicht en isolatie. Daarnaast speelt het burenrecht. Een uitbouw op of tegen de erfgrens raakt uw buren, bijvoorbeeld door de afwatering van het dak. Bespreek uw plannen daarom vooraf.

Zo weet u het zeker

Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket. U vult uw adres in en beantwoordt vragen over de afmetingen en de plek van de uitbouw. De uitkomst is gebaseerd op het omgevingsplan van uw gemeente. Bij een opname voor een uitbouw meten wij het achtererf op en lopen wij deze punten met u door.